Ç Ðáíáãßá óôï ×Üñáêá
Oóïé ôáîéäåýïõí áðü ôá ×áíéÜ ðñïò ôï ÇñÜêëåéï
Þ áíôßèåôá, ðáñáôçñïýí ìéá ðåñéôåé÷éóìÝíç ìéêñÞ åêêëçóïýëá
äßðëá óôïí åèíéêü äñüìï, 2 ÷éëéüìåôñá ýóôåñá áðü ôï Ìðáëß.
Ìéá ðéíáêßäá ìå ôçí åðéãñáöÞ «Ðñïóêýíçìá Ðáíáãßáò, ×Üñáêá»
êÜíåé ãíùóôÞ ôçí ôáõôüôçôá ôçò. Ìéá ÷áñïõðéÜ ìÝóá óôçí ðåñéðïéçìÝíç
áõëÞ êáé ìåñéêÝò Üëëåò áíÜìåóá óôïõò èÜìíïõò ðïõ óêåðÜæïõí
ôç âïñéíÞ ðëåõñÜ, ÷áñßæïõí óêéÜ ôï êáëïêáßñé. Áðü ôç íïôéêÞ
ðëåõñÜ ç åéêüíá óõìðëçñþíåôáé ìå ëßãåò åëéÝò êáé êÜìðïóåò
÷áñïõðéÝò.
Ðïëëïß óôáìáôïýí ó' åêåßíç ôçí üáóç. ¢ëëïé áðü åõóÝâåéá êé
Üëëïé áðü ðåñéÝñãåéá. Ìðáßíïõí óôï íáÀóêï, óêýâïõí ìðñïóôÜ
óôéò áóêçôéêÝò ìïñöÝò ðïõ åßíáé óôá åéêïíßóìáôá êé ýóôåñá
âãáßíïõí Ýîù, êÜèïíôáé óôá ãýñù ðåæïýëéá, áãíáíôåýïíôáò ôç
èÜëáóóá ðïõ áðëþíåôáé ëßãï ðéï êÜôù. Ìåñéêïß äñïóßæïíôáé óôá
íåñÜ ôçò, Üëëïé îåäéøÜæïõí áðü ôï íåñü ôçò óôÝñíáò ðïõ õðÜñ÷åé
óôçí åêêëçóïýëá êé ýóôåñá îåêïýñáóôïé óõíå÷ßæïõí ôï ôáîßäé
ôïõò áöÞíïíôáò ôï åêêëçóÜêé óôç ìïíáîéÜ ôïõ.
Ôïýôç ç ìïíáîéÜ Þôáí ðéï Ýíôïíç óôá ðåñáóìÝíá ÷ñüíéá. Ôüôå
äñüìïò äåí õðÞñ÷å, Üíèñùðïé óðÜíéá ðåñíïýóáí áð' åêåß - êáíåßò
âïóêüò Þ êáíåßò ïäïéðüñïò áðü ôï Ìðáëß óôéò Óßóåò Þ áíôßèåôá
êáé ôï ôïðßï Þôáí ðñáãìáôéêÜ «åñçìéêü, áðñüóéôï, áðïìïíùìÝíï».
¸ôóé ôï åêêëçóÜêé Ýðáéñíå ìéáí Üëëç õðüóôáóç ðïõ ìå ôïí ðïëõóý÷íáóôï
äñüìï óÞìåñá Ýðáøå íá õðÜñ÷åé. Ôþñá, üðùò ãñÜöåé ï Ìé÷. ÐáðáäÜêçò
óå ìéá ìåëÝôç ôïõ ãéá ôá ìíçìåßá ôçò ðåñéï÷Þò «... ç ðïßçóéò,
ç ñïìáíôéêüôçôá, ç ìõóôéêïðÜèåéá êé ï óôï÷áóìüò ðïõ êáôáëÜìâáíáí
ôïí åðéóêÝðôç óôï áíôßêñéóìá ôïõ, áíôéêáôáóôÜèçêáí áðü èïñýâïõò...».
ÊÜèå Äåêáðåíôáýãïõóôï ç åéêüíá ðïõ ðåñéãñÜøáìå áëëÜæåé. Ôüôå
ï ôüðïò ãýñù áðü ôï íáü ðáßñíåé Ýíá éäéáßôåñï ÷ñþìá, ìéá îå÷ùñéóôÞ
æùíôÜíéá. ¢íèñùðïé, ïéêïãÝíåéåò ïëüêëçñåò áðü ôá ãýñù ÷ùñéÜ,
ôïí ÅîÜíôç, ôï Ìåëé-äüíé, áêüìç êé áðü ôï ÐÝñáìá, Ýñ÷ïíôáé,
äéáëÝãïõí áðü ìéá ÷áñïõðéÜ, öôéÜ÷íïõí êÜôù áð' ôá êëáäéÜ ôïõò
êáëýâåò êáé ìÝíïõí åêåß 15 ìÝñåò. Ïëüêëçñï ôï Äåêáðåíôáýãïõóôï.
ÁöÞíïõí ôéò âéïôéêÝò ìÝñéìíåò, ô' áìðÝëéá, ôïõò êÞðïõò, ôçí
êáèçìåñéíÞ âéïðÜëç, ôéò ìéêñüôçôåò ôçò æùÞò êé Ýñ÷ïíôáé ìå
ôçí áðëüôçôá ôçò êáñäéÜò ôïõò íá íçóôÝøïõí áõôÝò ôéò çìÝñåò,
íá æÞóïõí êïíôÜ óå êÜôé ðïõ ðéóôåýïõí, íá îáíáíéþóïõí ðåñéóóüôåñï
Üíèñùðïé êé ýóôåñá äõíáìùìÝíïé øõ÷éêÜ íá îáíáãõñßóïõí óôá
÷ùñéÜ ôïõò...
Ôïýôç ç óõíÞèåéá êñáôéÝôáé áðü ðïëý ðáëéÜ, ìüíï ðïõ ôüôåò
ìáæåýïíôáí ðåñéóóüôåñïé Üíèñùðïé êáé óôï÷Üæïíôáí óôçí áðüëõôç
çóõ÷ßá ðïõ åðéêñáôïýóå åêåßíá ôá ÷ñüíéá.
Êé üìùò êáé ôþñá, êÜèå ðïõ âñáäéÜæåé êáé ïé áóõíÞèéóôïé ôïýôïé
êáôáóêçíùôÝò êÜèïíôáé Ýîù áðü ôéò êáëýâåò ôïõò Þ ãýñù óôá
ðåæïýëéá ôïõ íáïý êé áãíáíôåýïõí ôï ðÝëáãïò, íïìßæåéò üôé
ï èüñõâïò ôïõò åßíáé îÝíïò êé áäéÜöïñïò. Áõôïß äåß÷íïõí óáí
íá êáñôåñïýí ôï Âõæáíôéíü êáñÜâé íá öáíåß ìå ôçí áñ÷üíôéóóá,
ãéá íá ôç âåâáéþóïõí üôé ðñáãìáôïðïßçóáí ôçí åíôïëÞ êáé ôçí
ðáñÜêëçóç ôçò... Ãé' áõôÞ ôçí åíôïëÞ èá åßíáé ï ëüãïò óôç
óõíÝ÷åéá:
Óôá ÷ñüíéá, ëÝåé, ðïõ ï ÄéêÝöáëïò Âõæáíôéíüò áúôüò óêÝðáæå
ìå ôéò öôåñïýãåò ôïõ ÁíáôïëÞ êáé Äýóç, ôüôåò ðïõ ç ÊñÞôç Þôáí
ôï ïìïñöüôåñï óôïëßäé ôçò äïîáóìÝíçò Áõôïêñáôïñßáò, Ýíá êáñÜâé,
Ýíáò äñüìùíáò, ìå ìéáí áñ÷üíôéóóá áíïß÷ôçêå óôï ãáëáíü Áéãáßï.
Ðåñíïýóå áíÜìåóá áðü ôá ìéêñÜ êáé ôá ìåãÜëá íçóéÜ, ôçí ÔÝíåäï,
ôç ÌõôéëÞíç, ôç ×ßï, ôçí Áìïñãü ^ ìá äå óôáìáôïýóå. Óáí äåëößíé
Ýóêéæå ôá íåñÜ, ôñáâþíôáò êáôÜ ôï íïôéÜ, þóðïõ Ýöôáóå óôï
ðÝëáãïò ôçò ÊñÞôçò.
Óáí Ýöôáóå óôá äéêÜ ìáò íåñÜ, Üëëáîå ôá÷ôéêÞ. ×ùñßò êáìéÜ
âéáóýíç Üñ÷éóå íá êéíåßôáé ðáñáëéáêÜ. Óôá ìåãÜëá ëéìÜíéá,
óôïõò Þóõ÷ïõò üñìïõò, óôïõò áðüìåñïõò ãéáëïýò óôáìáôïýóå,
ç áñ÷üíôéóóá Ýâãáéíå óôç óôåñéÜ, ÷áéñüôáí ôéò ïìïñöéÝò ôïõ
íçóéïý êé ýóôåñá Ýìðáéíå óôï ðëåïýìåíï êáé óõíÝ÷éæå ôï ôáîßäé.
Ïé íôüðéïé, óáí Ýâëåðáí ôï êáñÜâé óôá íåñÜ ôïõò, êáôÝâáéíáí
óôï ãéáëü, ðáñáôçñïýóáí Ýêðëçêôïé ôçí Üãíùóôç ãõíáßêá í' áðïâéâÜæåôáé
óôç óôåñéÜ, ìá ýóôåñá ôçí êáëùóüñéæáí êáé ôç öéëïîåíïýóáí.
Ðüóï êñÜôçóå ôïýôç ç ðåñéÞãçóç êáíåßò äåí îÝñåé. ÊÜðïôå ðïõ
ôï êáñÜâé âñÝèçêå óôá íåñÜ ôïõ Ðáíüñìïõ, êïíôÜ óôïí üñìï ôïõ
Ìðáëß, ç áñ÷üíôéóóá âãÞêå ðÜëé óôç óôåñéÜ, ðñï÷þñçóå ßóáìå
ôï ìÝñïò ðïõ âñßóêåôáé óÞìåñá ç åêêëçóïýëá êáé ðáñáôçñïýóå
ôñéãýñù ôïí Üãñéï ôüðï. ¸íáò âïóêüò áðü øçëÜ åßäå ôç ãõíáßêá
êé åéäïðïßçóå ôïõò ÷ùñéêïýò êáé êáôÝâçêáí ðáñáîåíåìÝíïé.
Óôï ìåôáîý åêåßíç åß÷å ðñï÷ùñÞóåé áñêåôÜ. ¸íáò ìåãÜëïò âñÜ÷ïò,
Ýíáò ×Üñáêáò ðïõ îå÷þñéæå íïôéêÜ ôçò êÝíôñéóå ôçí ðåñéÝñãåéá
êáé ðÞãå êïíôÜ ôïõ. ×ùñßò íá Ý÷åé
ôßðïôå ôï îå÷ùñéóôü, äçìéïýñãçóå óôçí øõ÷Þ ôçò ìéáí áíåîÞãçôç
ëá÷ôÜñá êé Üñ÷éóå íá ôïí åîåñåõíÜ êáé íá ôïí åîåôÜæåé áð'
üëåò ôéò ìåñéÝò. Êáèþò ðáñáôçñïýóå ìéá óêéóìÜäá ôïõ, åßäå
êÜôé óáí îýëï ðïõ öåããïâïëïýóå áðáëÜ. ¸óêõøå, êáé ôï ôñÜâçîå
ìå ðñïóï÷Þ êé åßäå Ýêðëçêôç üôé êñáôïýóå óôá ÷Ýñéá ôçò ôçí
åéêüíá ôçò Êïßìçóçò ôçò Ðáíáãßáò!
Ôçí êáèÜñéóå ìå óõãêßíçóç, ôçí ðñïóêýíçóå ìå óåâáóìü êé ýóôåñá
ôçí Ýäùóå êáé óôïõò íôüðéïõò ðïõ åß÷áí ìáæåõôåß êïíôÜ ôçò
íá ôç ÷áñïýí êé åêåßíïé!
Ç ÷áñÜ üëùí Þôáí áðåñßãñáðôç êé áðïöÜóéóáí íá ãéïñôÜóïõí ôçí
îå÷ùñéóôÞ ôéìÞ ðïõ ôïõò Ýêáìå ç Ðáíáãßá. Ï âïóêüò Ýóöáîå Ýíá
áñíß êáé ôï 'âáëå óôç óïýâëá, êÜðïéïé Üëëïé Ýöåñáí øùìß êáé
êñáóß êé üëïé ìáæß êÜôù áðü ôç óêéÜ ìéáò ÷áñïõðéÜò Ýöáãáí
Þðéáí êáé ôñáãïýäçóáí.
¾óôåñá ç áñ÷üíôéóóá åõ÷áñéóôçìÝíç êé áõôÞ áðü ôçí üìïñöç óýíáîç,
Üöçóå óôïõò íôüðéïõò ôçí åéêüíá ìáæß ìå ðïëëÜ ðïëëÜ ÷ñÞìáôá,
ãéá íá ÷ôßóïõí åêêëçóßá óôç ÷Üñç ôçò ÌçôÝñáò ôïõ èåïý.
— Ôïõ ÷ñüíïõ èá îáíÜñèù. Ç åêêëçóßá íá åßíáé Ýôïéìç, ãéá íá
êÜìïìå ìáæß ôçí ðñþôç ëåéôïõñãßá, ôïõò åßðå êé áðï÷áéñåôþíôáò
ôïõò ìðÞêå óôï êáñÜâé êé Ýöõãå.
ÓÜëðáñå ôï êáñÜâé êáé ïé áðëïúêïß êÜôïéêïé Ýìåéíáí ìå ôçí
åéêüíá êáé ôá ÷ñõóÜ íïìßóìáôá.
Ãýñéóáí óôï ÷ùñéü ôïõò áðïöáóéóìÝíïé íá åêôåëÝóïõí ôçí åíôïëÞ
ðïõ ðÞñáí. ÐñïóùñéíÜ Üöçóáí ôçí åéêüíá óôçí åêêëçóßá ôïõ ÷ùñéïý
ôïõò êáé äßêáéá ìïéñÜóôçêáí ôá ÷ñÞìáôá, êÜíïíôáò ôç óêÝøç
üôé Ýôóé êé áëëéþò ó' áõôïýò áíÞêáí ìéá êé üëïé ìáæß èá âïçèïýóáí
óôï ÷ôßóéìï.
Ôéò ðñþôåò âäïìÜäåò ïé óõæçôÞóåéò óôñÝöïíôáí ãýñù áð' áõôü
ôï èÝìá êé ç ìéá ãíþìç áêïëïõèïýóå ôçí Üëëç. ¼ëïé åß÷áí êÜôé
íá ðñïôåßíïõí, ãéáôß åðéèõìßá ôïõò Þôáí íá ãßíåé Ýíáò íáüò
ðáíÝìïñöïò êáé ìïíáäéêüò.
Óôï ìåôáîý ôï íÝï ãéá ôçí åéêüíá ìáèåýôçêå óôá êïíôéíÜ ÷ùñéÜ
êé åõóåâåßò ðñïóêõíçôÝò Ýñ÷ïíôáí ïìáäéêÜ êáé ìáæß ìå ô' Üëëá,
äõíÜìùíáí ôéò óõæçôÞóåéò ãéá ôçí ïéêïäüìçóç ôïõ íáïý.
Ìá üóï ðåñíïýóáí ïé âäïìÜäåò, ïé ðñïóêõíçôÝò áñáßùíáí, ïé
äïõëåéÝò óôï ÷ùñéü äå óôáìáôïýóáí êé ïé óõæçôÞóåéò Üñ÷éóáí
íá ëéãïóôåýïõí. Ôï ßäéï êáé ôá ÷ñÞìáôá ðïõ óéãÜ óéãÜ îïäåýôçêáí
åíôåëþò.
¾óôåñá Ýðéáóå ÷åéìþíáò êáé êëåßóôçêáí ìÝóá, ìåñéêïß åßðáí
üôé ç åéêüíá Þôáí êáëÜ ðñïöõëáãìÝíç óôçí åêêëçóßá ôïõò êáé
äå ÷ñåéáæüôáí êáéíïýñãéá êáé ç õðüèåóç Üñ÷éóå íá îå÷íéÝôáé.
Ôçí Üíïéîç êáíåßò äå èõìüôáí ôçí áñ÷üíôéóóá êáé ôçí ðáñáããåëéÜ
ôçò. Ìüíï óáí Þñèå ôï êáëïêáßñé êáé óôá ãáëçíåìÝíá íåñÜ ôïõ
Êñçôéêïý ðåëÜãïõ öÜíçêå ôï êáñÜâé ìå ôï ÄéêÝöáëï áúôü, ï äñüìùíáò
ìå ôçí áñ÷üíôéóóá, Ýíéùóáí ôçí åíï÷Þ ôïõò, ðïõ äåí åß÷áí âÜëåé
ïýôå ôá èåìÝëéá ôïõ íáïý, ðïõ õðïó÷Ýèçêáí íá åôïéìÜóïõí. Êé
ü÷é ìüíï ãé' áõôü. Áðü ôá ÷ñÞìáôá ðïõ ôïõò Üöçóå ãéá ôï óêïðü
áõôü äåí åß÷å ìåßíåé ôßðïôá. ¼ëá åß÷áí öáãùèåß...
ÁðïöÜóéóáí íá îåãåëÜóïõí ôç ãõíáßêá êáé óêçíïèÝôçóáí ìéá øåýôéêç
éóôïñßá: ¸âáëáí ôïí ðñùôïìÜóôïñá ôïõ ÷ùñéïý íá îáðëþóåé ó'
Ýíá êñåâÜôé íá êÜíåé ôïí ðåèáìÝíï êé áõôïß ìå ðåñßëõðï ýöïò
êáôÝâçêáí óôçí ðáñáëßá, üðïõ åß÷å áðïâéâáóôåß ç âõæáíôéíÞ
ìåãáëïêõñÜ êáé ìå äÜêñõá ôçí åâåèáßùóáí üôé Ýðåóå èáíáôéêü
óôçí ðåñéï÷Þ êé ïñöÜíåøå ôï ÷ùñéü êé áíáãêÜóôçêáí íá îïäÝøïõí
ôá ÷ñÞìáôá, ðïõ ôïõò Üöçóå, óôïõò ãéáôñïýò êé üôé áêüìç êé
ï ðñùôïìÜóôïñáò äå ãëýôùóå ôï êáêü. ÌÞíåò âáóáíéæüôáí êáé
ôþñá ôïí åß÷áí íåêñü êáé êåßíç ôçí çìÝñá èá ôïí Ýèáâáí. Áí
áìöéóâçôïýóå ôá ëüãéá ôïõò, ìðïñïýóå íá ðÜåé óôï óðßôé ðïõ
åß÷áí ôï ëåßøáíï ôïõ êáé íá ôï äåé...
Ç áñ÷üíôéóóá ðåßóôçêå ì' üóá Üêïõóå. Ôïõò ìßëçóå ìå óõìðüíéá
êáé êáôáíüçóç. Êáé ðÜëé ôïõò Üöçóå ðïëëÜ ðïëëÜ ÷ñõóÜ íïìßóìáôá
êáé ôçí ßäéá ðáñáããåëßá:
— Ôïõ ÷ñüíïõ èá îáíÜñèù. Ç åêêëçóßá íá åßíáé Ýôïéìç, ãéá íá
êÜìïìå ìáæß ôçí ðñþôç ëåéôïõñãßá. ¾óôåñá ãýñéóå, ìðÞêå óôï
êáñÜâé êé Ýöõãå...
Ïé íôüðéïé Ýôñéâáí ôá ÷Ýñéá ôïõò áðü éêáíïðïßçóç. Ôá êáôÜöåñáí!
Ùò ôïõ ÷ñüíïõ åß÷å ï èåüò... ¸ôñåîáí íá ôï ðïõí óôïí ðñùôïìÜóôïñá.
Ìá üôáí Ýöôáóáí óôï óðßôé êáé ìðÞêáí óôï äùìÜôéï üðïõ Þôáí
ôï êñåâÜôé ôïõ, ôïí åßäáí áêßíçôï óáí Üãáëìá. ¹ôáí óô' áëÞèåéá
íåêñüò!..
Öüâïò áðåñßãñáðôïò ôïõò êõñßåøå, ãéáôß óôï èÜíáôï ôïõ ðñùôïìÜóôïñá
åßäáí ôç äßêáéç èåúêÞ ôéìùñßá. Êáé, ãé' áõôü, ÷ùñßò êáèõóôÝñçóç
êáôÝâçêáí óôçí ðáñáëßá êé Ý÷ôéóáí ôï åêêëçóÜêé ðïõ, áíáêáéíéóìÝíï,
óþæåôáé ßóáìå óÞìåñá.
ÓéãÜ óéãÜ ÷ôßóôçêáí ãýñù êé Üëëá ïéêïäïìÞìáôá, êåëéÜ, áðïèÞêåò,
Üëëïé âïçèçôéêïß ÷þñïé, öõôåýôçêáí ìåñéêÝò åëéÝò êé üëá ìáæß,
áí êáé åñåéðùìÝíá óÞìåñá, ìáñôõñïýíå ôç æùÞ ðïõ Üíèéóå ôüôåò
êáé ôþñá äåí õðÜñ÷åé...
ÊÜèå Äåêáðåíôáýãïõóôï ïé êÜôïéêïé áðü ôá ãõñï÷þñéá ìáæß ìå
ôïí éåñÝá ôïõò ìáæåýïíôáé ãýñù áð' áõôü ôï åêêëçóÜêé, äéáëÝãïõí
êáèÝíáò ôïõò ìéá ÷áñïõðéÜ, öôéÜ÷íïõí êÜôù áð' ôá êëáäéÜ ôïõò
êáëýâåò êáé ìÝíïõí åêåß 15 ìÝñåò. Ïé êáëýâåò óõíáãùíßæïíôáé
óå ïìïñöéÜ êáé Üíåóç ìá ç ìåãáëýôåñç êáé ðéï ðåñéðïéçìÝíç
åßíáé ôïõ éåñÝá ðïõ óôçí êáôáóêåõÞ ôçò âïçèïýí ðïëëïß ìáæß.
¼ëç ôçí çìÝñá ðåñíïýí ÷ùñßò ôï Üã÷ïò ôçò êáèçìåñéíÞò âéïðÜëçò,
ìå áðëüôçôá êáé êáëÞ êáñäéÜ. ×áßñïíôáé ôç èÜëáóóá, íçóôåýïõí,
äõíáìþíïõí øõ÷éêÜ êáé ãßíïíôáé ðéüôåñï Üíèñùðïé.
ÊÜèå ðïõ âñáäéÜæåé ïé áóõíÞèéóôïé ôïýôïé êáôáóêçíùôÝò ðáñáêïëïõèïýí
ôçí êáôáíõêôéêÞ ðáñÜêëçóç êé ýóôåñá êÜèïíôáé Ýîù «ð' ôéò êáëýâåò
ôïõò Þ ãýñù óôá ðåæïýëéá ôçò Ðáíáãßáò êé áãíáíôåýïõí ôï ðÝëáãïò.
Ôüôå íïìßæåéò üôé ï èüñõâïò áðü ô' áõôïêßíçôá ðïõ ðåñíïýí
áóôáìÜôçôá ôïõò åßíáé îÝíïò êé áäéÜöïñïò. Áõôïß äåß÷íïõí óáí
íá êáñôåñïýí ôï âõæáíôéíü êáñÜâé íá öáíåß ìå ôçí áñ÷üíôéóóá,
ãéá íá ôç âåâáéþóïõí üôé ðñáãìáôïðïßçóáí ôçí åíôïëÞ êáé ôçí
ðáñÜêëçóç ôçò...